Οι δασμοί θα ρίξουν βαθιά σκιά στην παγκόσμια οικονομία και το 2026

Η αγαπημένη λέξη του Ντόναλντ Τραμπ είναι οι «δασμοί» και μας το θύμισε ακόμα και κατά το Χριστουγεννιάτικο «διάγγελμά του προς το έθνος». Ισχυρίστηκε μάλιστα ότι οι δασμοί φέρνουν θέσεις εργασίας, αυξημένους μισθούς και οικονομική ανάπτυξη στις ΗΠΑ.

Φυσικά, πολλοί αμφισβητούν αυτούς τους ισχυρισμούς. Αυτό που δεν αμφισβητούν είναι ότι επηρεάζουν την παγκόσμια και θα συνεχίσουν να το κάνουν και το 2026.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εξέφρασε την εκτίμηση ότι «το σοκ από τους δασμούς είναι μικρότερο από αυτό που είχε αρχικά ανακοινωθεί», ωστόσο επηρεάζει περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται την παγκόσμια οικονομία, με τις εκτιμήσεις πλέον να μιλούν για ανάπτυξη 3,1% το 2026 σε σύγκριση με την προηγούμενη πρόβλεψη για 3,3%.

Ωστόσο, άλλες προβλέψεις είναι πιο απαισιόδοξες σε σχέση με του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, παρά το γεγονός ότι μετά τα αντίποινα του Πεκίνου, οι ΗΠΑ πήραν πίσω κάποιους από τους δασμούς που είχε αρχικά ανακοινώσει ο Τραμπ.

Περισσότεροι δασμοί, λιγότερη σταθερότητα

Μετά από πέντε γύρους εμπορικών διαπραγματεύσεων, οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη έχουν περισσότερους δασμούς και εμπορικούς περιορισμούς μεταξύ τους απ’ ό,τι είχαν όταν ανέλαβε την Προεδρία ο Τραμπ για δεύτερη φορά. Οι δασμοί αύξησαν τα κόστη των επιχειρήσεων και αύξησαν την αβεβαιότητα για το μέλλον βάζοντας φρένο ουσιαστικά σε προγραμματισμένες επενδύσεις.

Ειδικοί επισημαίνουν ότι ένα μέρος των απωλειών από τους δασμούς συγκρατήθηκε από τη μείωση των επιτοκίων, την πτώση της αξίας του δολαρίου, το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις βρήκαν έξυπνους τρόπους να τις παρακάμπτουν, αλλά, κυρίως, τις πολλές εξαιρέσεις που έχουν προβλεφθεί.

Αυτό εξηγεί σε ένα βαθμό και γιατί προβλέπεται αύξηση του παγκόσμιου εμπορίου για το 2025 στα 35 τρισεκατομμύρια δολάρια. Όμως, οι εξαιρέσεις, λένε οι ειδικοί, είναι δίκοπο μαχαίρι: μπορεί να μειώνουν τους δασμούς, αλλά ταυτόχρονα αυξάνουν την αβεβαιότητα για το πώς μπορείς να τις επιτύχεις.

Παρά το γεγονός ότι πολλοί οικονομικοί αναλυτές εκφράζουν αμφιβολίες για το πώς αναπτύσσεται η αμερικανική οικονομία με τους δασμούς, το τρίτο τρίμηνο του έτους, η ανάπτυξη διαμορφώθηκε στο 4,3% - τη μεγαλύτερη ετήσια άνοδο σε δύο χρόνια.

Ειδικοί εκτιμούν επίσης ότι οι δασμοί πρόσθεσαν από 0,3% έως 0,5% στον πληθωρισμό στις ΗΠΑ που το Νοέμβριο διαμορφώθηκε στο 2,7%, και θεωρούν ότι το νούμερο αυτό θα αυξηθεί περαιτέρω, καθώς εφαρμόζονται όλο και περισσότεροι δασμοί.

Βέβαια, οι δασμοί αναμένεται φέτος να επηρεάσουν και άλλους τομείς της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας, όπως για παράδειγμα τις διαπραγματεύσεις για εμπορικές συμφωνίες μεταξύ χωρών ή μπλοκ χωρών.

Πληθωρισμός, πετρέλαιο και η αμερικανική μεταποίηση

Την ίδια ώρα, στις ΗΠΑ υπάρχουν σε εκκρεμότητα πολλές υποθέσεις που έχουν φτάσει στο Ανώτατο Δικαστήριο σχετικά με τους δασμούς του Τραμπ.

Μία σημαντική παράμετρος είναι το πετρέλαιο, με τους ειδικούς της Goldman Sachs να αναμένουν πτώση του brent κατά περίπου 8% φέτος στα περίπου 56 δολάρια το βαρέλι. Η πρόβλεψη βασίζεται κυρίως στην υψηλή παραγωγή στη Ρωσία και στις ΗΠΑ και όχι στην επέμβαση του Τραμπ στη Βενεζουέλα, η οποία δεν αναμένεται να επηρεάσει ιδιαιτέρως τις διεθνείς αγορές.

Βαριά σκιά στην παγκόσμια οικονομία ρίχνουν οι εμπορικές εντάσεις μεταξύ του Πεκίνου και της Ουάσιγκτον. Τα τελευταία δεδομένα δείχνουν πτώση για τρίτη συνεχόμενη χρονιά στο εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών.

Παρά τις εντάσεις με τις ΗΠΑ, οι φθηνές εισαγωγές Κινεζικών προϊόντων στην Ευρώπη συνεχίζονται κανονικά, παρότι οι Βρυξέλλες επιθυμούν να τις περιορίσουν.

Ο Αμερικανός Πρόεδρος επιμένει ότι οι δασμοί θα οδηγήσουν σε αύξηση των θέσεων εργασίας, ωστόσο από τότε που ξεκίνησε η δεύτερη θητεία του, οι θέσεις στον μεταποιητικό τομέα έχουν ελαφρώς μειωθεί στα 12,7 εκατ.

Ειδικοί εκτιμούν ότι η αμερικανική οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται λόγω της κατανάλωσης, αλλά και τις τεράστιες επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη που έχουν εκτοξεύσει τις τιμές των μετοχών των εν λόγω εταιρειών.